กรรมบถ กระทู้ธรรม กระทู้ธรรมตรี กระทู้ธรรมโท กระทู้ธรรมเอก กลอนเอตทัคคะ การท่องจำ การสอบ การให้คะแนน กุศลพิธี เก็งข้อสอบชั้นตรี เก็งข้อสอบชั้นโท เก็งข้อสอบชั้นเอก เก็งข้อสอบ ธ.ศ.ตรี เก็งข้อสอบ ธ.ศ.โท เก็งข้อสอบ ธ.ศ.เอก เก็งข้อสอบ น.ธ.ตรี เก็งข้อสอบ น.ธ.โท เก็งข้อสอบ น.ธ.เอก เก็งข้อสอบนักธรรมตรี เก็งข้อสอบนักธรรมโท เก็งข้อสอบนักธรรมเอก เก็งนักธรรมตรี-โท-เอก ข้อสอบ ข้อสอบธรรมศึกษาตรี ข้อสอบธรรมศึกษาโท ข้อสอบธรรมศึกษาเอก ข้อสอบธรรมสนามหลวง ข้อสอบ ธ.ศ. ข้อสอบ น.ธ. เขียนกระทู้ เขียนโจทย์ ความหมายกระทู้ธรรม คิหิปฏิบัติ โครสร้างกระทู้ธรรม ชั้นตรี ชั้นโท ชั้นเอก ตรี ตัวอย่างการแต่งกระทู้ในใบตอบสนามหลวง แต่งกระทู้ ทริคกระทู้ ทานพิธี ธรรมศึกษา ธรรมศึกษาคืออะไร ธรรมศึกษาชั้นตรี ธรรมศึกษาชั้นโท ธรรมศึกษาชั้นเอก นักธรรม แนะนำ บทความธรรมศึกษา บุญพิธี ปกศ ธ.ศ. ปกศ น.ธ. ปกิณกพิธี ประโยคสำนวนที่ออกสอบ ประวัติธรรมศึกษา ผลสอบ ๒๕๕๖ ผลสอบธรรมสนามหลวง ผู้เขียนเว็บ พระกังขาเรวตะ พระกาฬุทายี พระกุมารกัสสปะ พระโกณฑธานะ พระขทิรวนิยเรวตะ พระจูฬปันถกะ พระนันทกะ พระนันทะ พระปิณโฑลภารทวาชะ พระปิลินทวัจฉะ พระปุณณมันตานีบุตร พระพากุละ พระพาหิยทารุจีริยะ พระภัททิยะ พระมหากัจจายนเถระ พระมหากัปปินะ พระมหากัสสปะ พระมหาโกฏฐิตะ พระมหาปันถกะ พระโมคคัลลานะ พระโมฆราช พระรัฐบาล พระราธะ พระราหุล พระลกุณฎกภัททิยะ พระวักกลิ พระวังคีสะ พระสาคตะ พระสารีบุตร พระสีวลี พระสุภูติ พระโสณกุฎิกัณณะ พระโสณโกฬิวิสะ พระโสภิตะ พระอนุรุทธะ พระอัญญาโกณฑัญญะ พระอานนท์ พระอุบาลี พระอุปเสนะ พระอุรุเวลกัสสปะ พุทธประวัติ พุทธศาสนสุภาษิตชั้นตรี พุทธศาสนสุภาษิตชั้นโท พุทธศาสนสุภาษิตชั้นเอก เรียนธรรมศึกษา เลขใบประกาศนียบัตร วันแม่แห่งชาติ วันสอบธรรมสนามหลวง59 วันสอบสนามหลวง วันอาสาฬหบูชา วิชากรรมบถชั้นเอก วิชากระทู้ธรรมชั้นตรี วิชากระทู้ธรรมชั้นโท วิชากระทู้ธรรมชั้นเอก วิชาธรรมวิจารณ์ชั้นเอก วิชาธรรมวิภาคชั้นตรี วิชาธรรมวิภาคชั้นโท วิชาเบญจศีลเบญจธรรมชั้นตรี วิชาพุทธประวัติชั้นตรี วิชาพุทธานุทธประวัติชั้นเอก วิชาเรียนธรรมศึกษาชั้นตรี วิชาเรียนธรรมศึกษาชั้นโท วิชาเรียนธรรมศึกษาชั้นเอก วิชาอนุพุทธประวัติชั้นโท วิชาอุโบสถศีลชั้นโท วิธีตรวจกระทู้ธรรม วิธีเรียนธรรมศึกษา วิธีสมัครสอบ ศาสนพิธี ศาสนพิธีชั้นตรี ศาสนพิธีชั้นโท สถิติข้อสอบ สถิติข้อสอบกระทู้ธรรม สนามสอบในต่างประเทศ สนามสอบแผนกธรรม สอบนักธรรม สอบนักธรรมตรี2557 สารบัญเรียนธรรมศึกษา สุภาษิต หนังสือเรียนชั้นตรี หนังสือเรียนชั้นโท หนังสือเรียนชั้นเอก หลักสูตรเรียน หลักสูตรเรียนธรรมตรี หลักสูตรเรียนธรรมโท หลักสูตรเรียนธรรมเอก Book Like Scoring

<h1>ทิศ ๖ : หิคิปฏิบัติ,ทิศทางธรรม</h1>
ทิศ แปลว่า ด้านที่เห็น หรือด้านที่ปรากฏ หมายความว่า ด้าน หรือ ข้าง ทิศในที่นี้หมายถึง สิ่งที่ต้องประสบ และต้องปฏิบัติต่อสิ่งนั้น มี ๖ คือ
๑. ปุรัตถิมทิศ คือ ทิศเบื้องหน้า มารดาบิดา
๒. ทักขิณทิศ คือ ทิศเบื้องขวา อาจารย์
๓. ปัจฉิมทิศ คือ ทิศเบื้องหลัง บุตรภรรยา
๔. อุตตรทิศ คือ ทิศเบื้องซ้าย มิตร
๕. เหฏฐิมทิศ คือ ทิศเบื้องต่ำ บ่าว
๖. อุปริมทิศ คือ ทิศเบื้องบน สมณพราหมณ์
  • ทิศในโลก ได้แก่ ทิศเนือ ทิศใต้ ทิศตะวันออก ทิศตะวันตก ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ทิศตะวันตกเฉียงใต้
  • ทิศใหญ่ในทางธรรม ได้แก่ บุคคล ๖ จำพวก มีบิดามารดา อาจารย์ บุตร-ภรรยา มิตร บ่าว สมณพราหมณ์
ผู้จะไหว้ทิศต้องทำกิจเบื้องต้น คือ ละกรรมกิเลส ๔ อคติ ๔ อบายมุข ๖ รวมเป็น ๑๔ อย่าง การไหว้ทิศนั้น คือปฏิบัติตามอันเป็นหน้าที่ประจำตังบุคคล เช่น หน้าที่อันบุตรพึงไหว้ คือ บำรุงด้วยสถาน ๕ มี่ท่านเลี้ยงมาเลี้ยงท่านตอบแทน เป็นต้น เพราะบุคคล ๖ จำพวก มีมารดาบิดา เป็นต้น มีสมณพราหมณ์เป็นที่สุด เหล่านี้ปรากฏเกี่ยวข้องรอบด้าน จึงได้นามว่า ทิศ

๑. ปุรัตถิมทิส คือทิศเบื้องหน้าได้แก่ มารดาบิดา บุตรพึงบำรุงด้วยสถาน ๕
๑. ท่านได้เลี้ยงมาแล้ว เลี้ยงท่านตอบ
๒. ทำกิจของท่าน
๓. ดำรงวงศ์สกุล
๔. ประพฤติตนให้เป็นคนควรรับทรัพย์มรดก
. เมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว ทำบุญอุทิศให้ท่าน

มารดาบิดาได้รับบำรุงฉะนี้แล้ว ย่อมอนุเคราะห์บุตรด้วยสถาน ๕
. ห้ามไม่ให้ทำความชั่ว
๒. ให้ตั้งอยู่ในความดี
. ให้ศึกษาศิลปวิทยา
. หาภรรยาที่สมควร
. มอบทรัพย์ให้ในสมัย

. ทักขิณทิศ คือทิศเบื้องขวาได้แก่ อาจารย์ ศิษย์พึงบำรุงด้วยสถาน ๕
. ด้วยลุกขึ้นยืนรับ
. ด้วยเข้าไปยืนคอยรับใช้
. ด้วยเชื่อฟัง
. ด้วยอุปัฏฐาก
. ด้วยเรียนศิลปวิทยาโดยเคารพ

อาจารย์ได้รับบำรุงฉะนี้แล้ว ย่อมอนุเคราะห์ศิษย์ด้วยสถาน ๕
๑. แนะนำดี
. ให้เรียนดี
. บอกศิลปให้สิ้นเชิง ไม่ปิดบังอำพราง
. ยกย่องให้ปรากฏในเพื่อนฝูง
. ทำความป้องกันในทิศทั้งหลาย (คือจะไปทางทิศไหนก็ไม่อดอยาก)

๓. ปัจฉิมทิส คือทิศเบื้องหลัง ได้แก่ ภรรยา สามีพึงบำรุงด้วยสถาน ๕
๑. ด้วยยกย่องนับถือว่าเป็นภรรยา
๒. ด้วยไม่ดูหมิ่น
๓. ด้วยไม่ประพฤติล่วงใจ
๔. ด้วยมอบความเป็นใหญ่ให้
๕. ด้วยให้เครื่องแต่งตัว

ภรรยาได้รับบำรุงฉะนี้แล้ว ย่อมอนุเคราะห์สามีด้วยสถาน ๕
๑. จัดการงานดี
. สงเคราะห์คนข้างเคียงของสามีดี
. ไม่ประพฤติล่วงใจสามี
. รักษาทรัพย์ที่สามีหามาได้ไว้
. ขยันไม่เกียจคร้านในกิจการทั้งปวง

. อุตตรทิส คือทิศเบื้องซ้าย ได้แก่ มิตร กุลบุตรพึงบำรุงด้วยสถาน ๕
. ด้วยให้ปัน
. ด้วยเจรจาถ้อยคำไพเราะ
. ด้วยประพฤติประโยชน์
. ด้วยความเป็นผู้มีตนเสมอ
. ด้วยไม่แกล้งกล่าวให้คลาดจากความเป็นจริง

มิตรได้บำรุงฉะนี้แล้ว ย่อมอนุเคราะห์กุลบุตรด้วยสถาน ๕
. รักษามิตรผู้ประมาทแล้ว
. รักษาทรัพย์ของมิตรผู้ประมาทแล้ว
. เมื่อมีภัย เอาเป็นที่พึ่งพำนักได้
. ไม่ละทิ้งในยามวิบัติ
. นับถือตลอดถึงวงศ์ของมิตร

. เหฏฐิมทิส คือทิศเบื้องต่ำ ได้แก่ บ่าว นายพึงบำรุงด้วยสถาน ๕
. ด้วยจัดการงานให้ทำตามสมควรแก่กำลัง
๒. ด้วยให้อาหารและรางวัล
๓. ด้วยรักษาพยาบาลในเวลาเจ็บไข้
๔. ด้วยแจกของมีรสประหลาดให้กิน
๕. ด้วยปล่อยในสมัย

บ่าวได้บำรุงฉะนี้แล้ว ย่อมอนุเคราะห์นายด้วยสถาน ๕
๑. ลุกขึ้นทำการงานก่อนนาย
๒. เลิกการงานทีหลังนาย
๓. ถือเอาแต่ของที่นายให้
๔. ทำการงานให้ดีขึ้น
นำคุณของนายไปสรรเสริญในที่นั้นๆ

๖. อุปริมทิส คือทิศเบื้องบน ได้แก่ สมณพราหมณ์ กุลบุตรพึงบำรุงด้วยสถาน ๕
๑. ด้วยกายกรรม คือทำอะไรๆ ประกอบด้วยเมตตา
. ด้วยวจีกรรม คือพูดอะไรๆ ประกอบด้วยเมตตา
. ด้วยมโนกรรม คือคิดอะไรๆ ประกอบด้วยเมตตา
. ด้วยความเป็นผู้ไม่ปิดประตู คือมิได้ห้ามเข้าบ้านเรือน
. ด้วยให้อามิสทาน

สมณพราหมณ์ได้รับบำรุงฉะนี้แล้ว ย่อมอนุเคราะห์กุลบุตรด้วยสถาน ๖
. ห้ามไม่ให้กระทำความชั่ว
. ให้ตั้งอยู่ในความดี
. อนุเคราะห์ด้วยน้ำใจอันงาม
. ให้ได้ฟังสิ่งที่ยังไม่เคยฟัง
. ทำสิ่งที่เคยฟังแล้วให้แจ่มแจ้ง
๖. บอกทางสวรรค์ให้
ป้ายกำกับ: ,

Author Name

ฟอร์มรายชื่อติดต่อ

ชื่อ

อีเมล *

ข้อความ *

ขับเคลื่อนโดย Blogger.